دانلود پایان نامه با موضوع استان تهران، استان مازندران، استان خوزستان

دانلود پایان نامه

فهرست شکل ها
عنوان صفحه
شکل 2-1- منظره ي پشتي عقرب………………………………………………………………………………………… ..20
شکل 2-2- منظره ي خارجي و پشتي کليسر در Mesobuthus vesiculatus 22
شکل 2-3- منظره ي خارجي و پشتي پديپالپ در Mesobuthus vesiculatus 23
شکل 2-4- منظره ي پاي سوم در Mesobuthus vesiculatus 23
شکل 2-5- موقعيت شانه ها در ناحيه تناسلي در Mesobuthus vesiculatus شکل a جنس نر و شکل b جنس ماده 24
شکل2-6- منظره ي متازوما و نيش (a) ، منظره ي بند پنجم متازوما و نيش (b) در Mesobuthus vesiculatus 25
شکل2-7- شلا با تريکوبوتري هاي متعدد در Euscorpius Tergestinus. (a) يک تريکوبوتري از Euscorpius Tergestinus (b) جزئيات پايه يک تريکوبوتري از Hottentotta Minax (c) 27
شکل2-8- منظره ي ساختمان بدن عقرب 31
شکل2-9- معاشقه و جفت گيري در عقرب Androctonus mauretanicus 33
شکل2-10- عقرب ماده ي Euscorpius flavicaudis به همراه نوزادان در پشت 35
شکل2-11- منظره ي پوست اندازي در عقرب Opistacanthus leavipes 39
شکل2-12- منظره ي عقرب Androctonus crassicauda در زير نور فرا بنفش 40
شکل2-13- منظره ي عقرب Pandinus imperator در حال خوردن طعمه 45
شکل2-14- نقشه پراکندگي جغرافيايي عقرب ها 47
شکل2-15- قالب و شکل لانه در عقرب هاي حفار گروه Pelophilous 49
شکل 3-1- موقعيت کشور ايران در نقشه جهان 54
شکل 3-2- موقعيت استان تهران در نقشه ايران…………………………………………………………………………………. ..54
شکل 3-3- نمايش ايستگاههاي نمونه برداري بروي نقشه بوسيله نرم افزار Google Earth 57
شکل 4-1- Mesobuthus eupeus 65
شکل 4-2-Odontobuthus doriae 67
شکل 4-3-Orthochirus zagrosensis 69
شکل 4-4- Compsobuthus kaftani 71
شکل 4-5-Iranobuthus krali 73
شکل 4-6- نقشه پراکندگي عقرب هاي استان تهران، C. kaftani(a)،I. krali (b)،O. doriae (c)،O. zagrosensis (d) 77
شکل 4-7- نقشه پراکندگي عقربM. eupeus در استان تهران 78
شکل 4-8- نقشه پراکندگي عقرب هاي استان تهران 78

چکيده :
عقرب ها از جمله جانوران سمي هستند وکشور ايران با توجه به نوع اقليم و آب و هوا از نظر گونه بندپايان مخصوصا عقرب ها غني است و با توجه به پراکندگي گسترده عقرب ها در مناطق گوناگون کشور و اهميت اين جانوران در علوم زيستي و پزشکي و اينکه استان تهران با توجه به اقليم آن از اين نظر مستثنا نيست لذا اين تحقيق به منظور شناسايي گونه هاي عقرب در استان تهران انجام گرفت. استان تهران براساس موقعيت آب و هوايي و محدوده پراکنش عقرب ها به 22 ايستگاه نمونه برداري تقسيم شد. نمونه برداري به صورت صيد شبانه و با استفاده از چراغ هاي مجهز به لامپ UV انجام گرفت. نمونه ها در ظروف حاوي اتانول 70% قرار داده شد و به آزمايشگاه رفرانس تحقيقات عقرب در موسسه واكسن و سرم سازي رازي منتقل شدند. تعيين هويت آنها با استفاده از استريوميکروسکوپ و براساس کليد تشخيصي عقرب هاي ايران انجام گرفت. از 316 نمونه عقرب جمع آوري شده182 نمونه نر (57.59%) 134 نمونه ماده (42.41%) که شامل 5 گونه که همگي متعلق به خانواده بوتيده مي باشند از استان تهران شناسايي شد که فون عقرب هاي استان شامل گونه هاي Mesobuthus eupeus، Odontobuthus doriae، Compsobuthus kaftani، Orthochirus zagrosensis، Iranobuthus krali بوده که M. eupeus با فراواني 191 نمونه (60.44%) گونه ي غالب استان نام گرفت که داراي پراکندگي خوبي بوده به طوري که از هر سه اقليم استان تهران قابل صيد است. هم چنين گونه هاي C. kaftani و I. krali براي اولين بار از استان تهران صيد و گزارش شده است. از آنجا که درمان عقرب زدگي براساس نوع گونه و اثراتي که بر جاي مي گذارد مشخص مي شود لذا پيشنهاد مي شود آموزش هاي لازم به کادر درماني مراکز بهداشتي- درماني هر منطقه براساس نوع گونه ها داده شود.

کليد واژه : عقرب، فون، ايران، تهران، بوتيده

فصل اول

کليات

1-1- مقدمه:
واژه Arthropoda بندپايان از دو کلمه ي يوناني poda به معني پاها و arthros به معني بند بند ساخته شده است. عقرب متعلق به زير شاخه ي گيره داران1، رده ي آراکنيدا2، که اين واژه از دو واژه ي Arachna به معني عنکبوت و oid به معني شبيه تشکيل شده است (پاشايي راد، 1388).
عقرب ها ( کژدم ها ) جانوراني هستند که از زمان هاي قديم پا به عرصه وجود نهاده و به مرور ايام تمايز و تکامل يافته اند، اولين سنگواره عقرب ها در صخره ها ي مربوط به دوره سيلورين3 (420 ميليون سال پيش) يافت شده است. به اين ترتيب عقرب ها 200 ميليون سال قبل از آن که دايناسورها در کره زمين پديدار شوند و در مقايسه با انسان که حدود 2.5 ميليون سال پيش در کره زمين ظاهر شده از قدمت بسيار زيادي برخوردار هستند (دهقاني، 1385). عقرب ها داراي نيش واقعي هستند و نيش آنها مجهز به كيسه زهري كه زهر آن از يك جفت غده در نزديكي دم آنها حاصل مي گردد و از اين رو از خطرناك ترين بندپايان براي انسان محسوب مي شوند (صداقت و همکاران، 1390).
عقربها در تمام قارهها به استثناء قطب جنوب وجود دارند و در دامنهي وسيعي از محيطها و اقليمها از کوههاي بسيار مرتفع گرفته تا بيابانهاي خشک، جنگلهاي باراني نواحي حارهاي، نوارهاي جزر و مدي و غارها زندگي ميکنند. اکثر عقرب ها دماي 20 تا 37 درجه سانتيگراد رو ترجيح ميدهند، با اين وجود برخي از آنها ميتوانند در گسترهاي از دماها از 31- درجه سانتيگراد تا 50 درجه سانتي گراد را زنده بمانند (Hembree, 2012).
بدن عقرب از يک بخش قدامي به نام پروزوما4 (سفالوتراکس5 يا سرسينه)، يک بخش مياني به نام مزوزوما6 (آبدومن يا شکم) و يک بخش خلفي به نام متازوما7 (پست آبدومن يا دم) تشکيل شده است. مجموع مزوزوما و متازوما را اپيستوزو
ما8 يا تنه هم مي گويند (فرزان پي، 1366).
عقرب جانوري است شب فعال، گوشتخوار با اندازه اي در حدود 20-15 سانتي متر، به رنگ قهوه اي، زرد، سياه و يا غيره که در نواحي گرم و خشک به سر مي برد (پاشايي راد، 1388). هرچند تعدادي از گونه هاي عقرب داراي فعاليت سطحي (خارج از پناهگاه) در طي روز هستند، ولي بسياري از گونه ها فعاليت هاي زيستي خود را در خلال شب انجام مي دهند. به نظر مي رسد که عقرب هاي بيابان (دشت) بيشتر فعاليت شبانه و گونه هاي گرمسيري بيشتر فعاليت روزانه دارند (زرگان و همکاران، 1382).
انسان بزرگترين دشمن عقرب است. هم چنين آخوندک، عنکبوت هاي بزرگ، هزارپايان بزرگ، بعضي از رتيلان و اغلب سوسماران، انواع پرندگان مانند لک لک سرکاس، لک لک سفيد، بوقلمون و مرغ خانگي عقرب را شکار مي کنند (حبيبي، 1384). عقرب ها از حشرات ، عنکبوتيان، حلزون ها، کرم پروانه ها، دم موئي نقره اي، پشه هاي پادراز، موريانه، عنکبوت هاي زمين زي، سيرسيرک ها، ملخ ها، سوسري ها، سن ها، لارو سوسک ها، هزارپايان تغذيه مي کنند. عقرب ها رفتار همنوع خواري (کاني باليسم) به دليل گرسنگي و نبود شکار نيز دارند (دهقاني، 1385).
عقرب ها موجوداتي هستند که تعداد نوزادانشان در هر تولد بسته به نوع گونه شان متفاوت است. اندازه نوزادان در حدود چند ميلي متر است. نوزادان بلافاصله به پشت مادر خود رفته و حدود يک هفته به وسيله مادر تغذيه مي شوند و از جايي به جايي ديگر حمل مي شوند (پاشايي راد، 1388). عقرب ها در هر زايمان از 6 تا 105 نوزاد به دنيا مي آورند (دهقاني، 1385).
لانه يک عقرب ممکن است به سادگي يک حفره در زير صخره ها، کنده درخت ها و يا در سطوح پوشيده ديگر به طور استادانه و عميق حفر شده باشد تعدادي از عقرب ها سوراخ هاي موقتي حفر مي کنند، در صورتي که عقرب هاي ديگر لانه هاي دائمي مي سازند که گاهگاهي تا عمق 42 سانتي متر مي رسد (دهقاني، 1385).
راسته عقربها به رده عنکبوتيان تعلق دارد. که شامل 2100 گونه متعلق به 190 جنس و 16(تا19) خانواده که تاکنون مشخص شدهاند (Stockmann, 2013). از اين بين سم 50 گونه براي انسان خطرناک است. بيشتر آنها به جنس Hemiscorpius از خانواده Hemiscorpidae و جنسهاي Buthus ، Parabuthus ، Mesobuthus ، Tityus ، Leiurus ، Androctonus از خانواده Buthidae تعلق دارند (Kassiri et al., 2015).
1-2- بيان مسئله :
عقرب ها راسته اي از کلاس يا رده عنکبوتيان و زير شاخه کليسرداران، در شاخه بندپايان مي باشند. عقربها در زمره اولين جانوراني مي باشند كه از زمانهاي قديم پا به عرصه حيات نهاده اند و تاكنون در حدود 1500 گونه از آنها شناسايي شده اند(دهقاني، 1385).
اولين سنگواره عقرب ها در صخره هاي مربوط به دوره سيلورين (420 ميليون سال پيش) يافت شده است(دهقاني، 1385). امروزه عقربها از پراكندگي وسيعي برخوردار بوده و بيشترين تنوع گونه اي آنها در مناطق نيمه گرمسيري يعني عرض هاي جغرافيايي 23-38 درجه اتفاق مي افتد. بنابراين با توجه به موقعيت جغرافيايي ايران در 25-40 درجه شمالي، تنوع گونه اي و پراكندگي عقرب ها در آن نسبتا قابل توجه است (خاقاني و همکاران، 1384). يکي از اطلاعات مورد نياز در علم جانورشناسي تشخيص خانواده و جنس و گونه و بيواکولوژي آنان است. اين مهم نيز در مورد عقرب ها از اهميت زيادي برخوردار است، زيرا در مطالعه جنبه هاي مختلف زيستي و چگونگي بروز رفتاري آنان در طبيعت کاربرد ويژه اي دارد. اين جانوران نسبت به بقيه بندپايان در بيرون از پناهگاه فعاليت کمتري دارند. از طرفي شناخت ترکيب گونه اي و بيواکولوژي عقرب ها مي تواند منجر به شناخت زيستگاه ها و همچنين ساير جنبه هاي زيستي و بررسي نقش آنان در ميزان گزش و همچنين چگونگي پيشگيري ازگزش گردد (دهقاني و ولائي، 1383).
در حال حاضر فون عقرب هاي ايران شامل 4 خانواده (Buthidae, Scorpionidae,Hemsicorpidae,Diplocentridae) از 51 گونه (30 گونه بومي ايران) در 18 جنس مي باشند (Mirshamsi et al., 2011). ايران در زمره کشورهايي است که گونه هاي زيادي از عقرب ها به ويژه انواع خطرناک از آن گزارش شده است (حسيني نسب و همکاران، 1388). سرتاسر جغرافياي ايران با اقليم مناسب زيستگاه مناسبي براي زيستن عقرب ها است و بررسي ها نشان مي دهد که عقرب و عقرب زدگي و اهميت آن در تاريخ ، ادبيات و متون پزشکي و علمي ايران باستان و بعد از آن جايگاه ويژه اي دارد و نشان از قدمت ديرينه اين مسئله در کشور مي دهد(دهقاني و همکاران، 1387).
بنابر گزارش اداره كل مبارزه با بيماري هاي وزرات بهداشت، درمان و آموزش پزشكي در كشور بيش از 40000 هزار مورد گزش ناشي از اين بندپايان به ثبت رسيده است، اگر چه بيشترين موارد گزش و مرگ و ميرها در استان خوزستان رخ مي دهد، اما موارد آن در ساير نقاط كشور نيز ثبت شده است، دامنه اين مشكل به بيمارستان هاي تهران رسيده به نحوي که 7/2% از مرگ و ميرهاي ناشي از مسموميت در بيمارستان لقمان حكيم به واسطه عقرب گزيدگي بوده است (صداقت و همکاران، 1390).
استان تهران با ????? کيلومتر مربع مساحت، فضايي معادل ?/? درصد مساحت کل کشور را به خود اختصاص داده است .اين استان از شمال به استان مازندران، از جنوب به استان قم، از غرب به استان قزوين و از شرق به استان سمنان محدود مي‌شود. استان تهران از نظر موقعيت جغرافيايي بين ?? درجه و ?? دقيقه تا ?? درجه و ?? دقيقه عرض شمالي و ?? درجه و ?? دقيقه تا ?? درجه و ?? دقيقه طول شرقي قرار دارد. فصل سرما در تهران معمولاً از آذرماه شروع مي‌شود و بيش‌ترين دماي سال را در اواسط تابستان (مردادماه) دارا مي‌باشد. هواي تهران در مناطق کوهستاني داراي آب و هواي معتدل و در دشت، نيمه بياباني است.
1-3- اهم
يت و ضرورت تحقيق :
در ايران عقرب و عقرب زدگي در زمره يکي از مهم ترين مشکلات بهداشتي و پزشکي کشور محسوب گرديده و سالانه جان تعداد زيادي از مردم را با خطر مرگ مواجه مي کند (متولي حقي و همکاران، 1383).
مطالعات مربوط به بيولوژي و اكولوژي عقرب ها در ايران محدود بوده و بيشتر به بررسي محققان خارجي مربوط بود كه بر اساس مطالعه يك يا چند نمونه صيد شده تصادفي بوده است، بررسي خصوصيات زيستي و زيست محيطي عقرب ها با توجه به اهميت آنها در مسائل بهداشتي و خطرات جاني ناشي از برخي گونه هاي آن در پزشكي مي تواند ما را براي رسيدن به راهكارهاي علمي و عملي مناسب جهت مقابله با آنها ياري نمايد (طاهريان، 1382).
استان تهران با توجه به شرايط آب و هوايي و اقليمي که دارد مي تواند جز استان هايي باشد که از لحاظ شيوع عقرب زدگي و مرگ و مير ناشي از آن داراي اهميت باشد. موسسه سرم سازي رازي در نظر دارد اقدام به توليد سرم مونو والان ضد عقرب نمايد كه لازمه آن شناسايي كامل گونه هاي عقرب در سراسر كشور مي باشد. لذا با عنايت به تنوع گونه اي و زير گونه اي در ايران و تاثير اين تنوع و جمعيت عقرب هاي خطرناك در نقاط شهري و روستائي كه منجر به وجود بين عقرب هاي استان تهران است مي تواند علاوه بر مشخص كردن الگوي پراكندگي آنها در مطالعه سيستماتيك و افزايش امكان صيد و شناسايي عقرب هاي جديد و تعيين پراكنش عقرب هاي مهم خطرناك از نظر پزشكي نيز كمك كند و همچنين با توجه به مشکلات موجود از لحاظ عقرب زدگي مي توان از نتايج حاصل از اين مطالعه در جهت ارائه راهكارهاي كنترلي مناسب در سيستم بهداشتي – درماني در سطح منطقه اي و كشوري و همچنين تهيه سرم منووالان توسط موسسه سرم سازي رازي کمک کننده باشد .
1-3-1- اهداف تحقيق :
بررسي فونستيک عقرب هاي استان تهران
تع??ن فون عقرب هاي استان تهران به منظور ارا?ه راهکارهاي بهداشت? – درمان? پ?شگ?رانه از عقرب گز?دگ?
تعيين نسبت جنسي عقرب هاي استان تهران
شناسايي گونه هاي غالب، فراواني و پراكندگي آن ها
1-3-2- سوالات تحقيق :
فونستيک عقرب هاي استان تهران چگونه است؟
انواع گونه ها و گونه هاي غالب عقربهاي استان تهران به چه نحوي است؟
نسبت جنسي عقرب هاي استان تهران چگونه است؟
فراواني و پراكندگي عقرب هاي استان تهران به چه صورتي است؟
1-3-3- فرضيه هاي تحقيق :
استان تهران با توجه به ويژگي هاي اقليمي شرايط مناسبي براي زيست برخي از گونه هاي عقرب (مهم پزشکي) را دارد.

فصل دوم

مروري بر ادبيات و پيشينه تحقيق

2-1- اهميت عقرب

این نوشته در پایان نامه ها و مقالات ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *