توسعه شهر، حوزه نفوذ

دانلود پایان نامه

تناسب فاصله از شهر…………………………………………………………………………………..76

جدول 4-11: تعيين مناطق بهينه براي توسعه شهري………………………………………………………………….77

نقشه4-12: بررسي تناسب عوامل اکولوژيکي در مکانيابي توسعه آتي شهر نورآباد…………………….79

جدول 4-13: مکانگزيني شهر نورآباد براساس با مدل اکولوژيکي………………………………………………..86

فهرست اشکال(نمودارها)

نمودار 3-1 : روند تغييرات جمعيت شهر نورآباد طي سالهاي 1385-1345………………………………..59

نمودار 3-2 : تراکم خالص و ناخالص شهر نورآباد طي سالهاي 1385-1345……………………………..60

نمودار 3- 3: بررسي نقش اقتصادي شهر بر مبناي روش بوژوگارنيه………………………………………………62

فهرست اشکال( نقشهها)

نقشه 3- 1: موقعيت جغرافيايي شهر نورآباد ممسني………………………………………………………………………40

نقشه3-2: ارتفاع از سطح دريا منطقه……………………………………………………………………………………………41

نقشه3-3: شيب منطقه……………………………………………………………………………………………………………………42

نقشه3-4: جهت دامنه منطقه………………………………………………………………………………………………………….45

نقشه3-5: زمين شناسي منطقه……………………………………………………………………………………………………….46

نقشه3-6: دما منطقه………………………………………………………………………………………………………………………..48

نقشه 3-7: بارش منطقه…………………………………………………………………………………………………………………..49

نقشه 3-8: فاصله از رودخانه و مسيل……………………………………………………………………………………………..50

نقشه 3-9: خاکشناسي منطقه………………………………………………………………………………………………………….52

نقشه 3-10: توسعه ادواري نورآباد………………………………………………………………………………………………….55

نقشه 4-1: بررسي وضعيت تناسب ارتفاع از سطح دريا منطقه براي مکانيابي توسعه شهري…….65

نقشه4-2: بررسي وضعيت تناسب شيب منطقه براي مکانيابي توسعه شهري……………………………..66

نقشه 4-3: بررسي وضعيت تناسب جهت دامنه منطقه براي مکانيابي توسعه شهري……………….67

نقشه 4-4: بررسي وضعيت تناسب زمينشناسي منطقه براي مکانيابي توسعه شهر………………….68

نقشه4-5: بررسي وضعيت تناسب بارش منطقه براي مکانيابي توسعه شهري……………………………..69

نقشه 4-6: بررسي وضعيت تناسب دما منطقه براي مکانيابي توسعه شهري……………………………..70
..
نقشه 4-7: بررسي وضعيت تناسب فاصله تا مسيل منطقه براي مکانيابي توسعه شهري……………72

نقشه 4-8: بررسي وضعيت تناسب خاک منطقه براي مکانيابي توسعه شهري…………………………….73

نقشه 4-9: بررسي وضعيت تناسب پوشش و کاربري منطقه براي مکانيابي توسعه شهري…………75

نقشه 4-10: وضعيت تناسب فاصله تا محدوده شهر براي مکانيابي توسعه شهري……………………..76

نقشه4-11: تعيين مکان بهينه براي توسعه فيزيکي و اسکان جمعيت آتي شهر نورآباد……………….77

نقشه4-12: تناسب مکانگزيني شهر نورآباد براساس عامل ارتفاع …………………………………………….79

نقشه 4-13: تناسب مکانگزيني شهر نورآباد براساس عامل شيب…………………………………………………80

نقشه 4-14: تناسب مکانگزيني شهر نورآباد براساس عامل جهت دامنه……………………………………..80.

نقشه 4-15: تناسب مکانگزيني شهر نورآباد براساس عامل زمين شناسي…………………………………..81

نقشه 4-16: تناسب مکانگزيني شهر نورآباد براساس عامل بارش………………………………………………..81

نقشه 4-17: تناسب مکانگزيني شهر نورآباد براساس عامل دما. …………………………………………………82

نقشه 4-18: تناسب مکانگزيني شهر نورآباد براساس عامل فاصله تا مسيل……………………………….82

نقشه 4-19: تناسب مکانگزيني شهر نورآباد براساس عامل خاک…………………………………………………83

نقشه 4-20: تناسب مکانگزيني شهر نورآباد براساس عامل پوشش و کاربري اراضي…………………..83

نقشه 4-21: تناسب مکانگزيني شهر نورآباد براساس کليه عوامل اکولوژيکي……………………………….84
نقشه4-22: مکانيابي توسعه آتي شهر نورآباد با توجه به عامل ارتفاع……………………………………………86
نقشه4-23: مکانيابي توسعه آتي شهر نورآباد با توجه به عامل شيب……………………………………………87
نقشه4-24: مکانيابي توسعه آتي شهر نورآباد با توجه به عامل جهت دامنه………………………………..87

نقشه4-25 : مکانيابي توسعه آتي شهر نورآباد با توجه به عامل زمينشناسي……………………………..88

نقشه 4-26: مکانيابي توسعه آتي شهر نورآباد با توجه به عامل بارش………………………………………88

نقشه 4-27: مکانيابي توسعه آتي شهر نورآباد با توجه به عامل دما. …………………………………………89

نقشه 4-28: مکانيابي توسعه آتي شهر نورآباد با توجه به عامل فاصله تا مسيل…………………………89

نقشه 4-29: مکانيابي توسعه آتي شهر نورآباد با توجه به عامل خاک………………………………………….90

نقشه 4-30: مکانيابي توسعه آتي شهر نورآباد با توجه به عامل پوشش و کاربري اراضي…………….90

نقشه 4-31: مکانيابي توسعه آتي شهر نورآباد با توج
ه به کليه عوامل اکولوژيکي………………………91

فصل اول: کليات تحقيق

1-1) مقدمه
شهرنشيني و توسعه فضايي- کالبدي متاثر از توزيع فضايي جمعيت? انواع عوامل طبيعي (اقليم? خاک? ژئومورفولوژي و….) و انساني ( جمعيت? اقتصاد? فرهنگ? سياست و….) در عرصه زندگي بشري به عنوان ويژگيهاي جهاني از قرن 18 ميلادي? روند تکاملي را طي کرده و در قرن 20 شدت يافت? در قرن 21 ميلادي نيز شاهد شهرنشيني گسترده با بيش از 62 درصد خواهيم بود (باستيه? 1377 :239 ). تراکم بيش از اندازه جمعيت، تمرکز فعاليتها وفراواني ساخت و سازها، رشد و گسترش فيزيکي کانونهاي شهري و تخريب اکوسيستم طبيعي را در پي داشته است. هر چند توسعه شهر در کشورهاي صنعتي در قرون گذشته به آرامي صورت گرفته است اما در کشورهاي در حال توسعه بعد از جنگ جهاني دوم صورت گرفته است وشهرهاي کشورهاي در حال توسعه با شتاب و سرعت بيشتري از شهرهاي ممالک صنعتي توسعه مييابند (شکويي ? 1365 :176 ). لذا مطالعه اينگونه مسائل و آگاهي از کم و کيف آنها يکي از مهمترين وظائف برنامهريزان شهري ميباشد. لازم به ذکر است که در دهههاي اخير شهرهاي ما (بخصوص شهرهاي بزرگ) به خوبي گسترش يافتهاند. اين گسترش کالبدي يا انفجار کالبدي در بسياري از موارد بيش از انفجار جمعيت بوده است. يعني نسبت افزايش سطح بيش از افزايش جمعيت ميباشد. در وهله اول اين گسترش به نظر منطقي و طبيعي ميآيد چون با رسيدن جمعيت به آستانههاي جديد تاسيسات و تسهيلات مورد نياز و تقاضاي جامعه شهري تامين ميباشد که تناسب ساده با افزايش جمعيت ندارد ولي ميتواند دامنهاي بس وسيعتر از آستانه موجود را پاسخگو باشد (فرج زاده ? 1385 : 12 ). استقرار و پيدايش يک شهر بيش از هر چيز تابع شرايط و موقعيت جغرافيايي است، زيرا عوارض و پديدههاي طبيعي در مکانگزيني، حوزه نفوذ، توسعه فيزيکي و مورفولوژيک شهري اثري قاطعي دارند. پديده هاي طبيعي گاه به عنوان عوامل مثبت و گاه عوامل منفي و بازدارنده عمل مي کنند( ثروتي و ديگران، 1388: 27) . عدم سازگاري محيط طبيعي در توسعه شهرها ميتواند زمينههاي ايجاد مخاطرات گوناگون طبيعي را فراهم سازد همچنين بستر طبيعي قادر است در رابطه با عوامل آب و خاک ، شيب ، آب و هوا و ….. محدوديت هايي را براي توسعه فيزيکي شهرها ايجاد نمايد( عزيزپور، 1375: 68). در اين پژوهش ابتدا به گرآوري مباني نظري در خصوص نقش و تاثير عوامل اکولوژيکي در توسعه فيزيکي شهرها پرداخته شده است و سپس با بررسي و مطالعات وضع موجود شهر نورآباد ممسني و مقايسه آن با معيارهاي بهينه و معقول اکولوژيکي در سه قسمت به مکانيابي توسعه شهري( در سطح بخش مرکزي شهرستان)، مکانگزيني شهر نورآباد( در مقايسه با مدل اکولوژيکي) و در نهايت مکانيابي توسعه آتي شهر پرداخته شده است.
فصلبندي پايان نامه به شرح زير ميباشد:
فصل اول: به معرفي موضوع تحقيق، اهداف تحقيق، بيان مسأله، ضرورت، اهداف تحقيق و پيشينه آن پرداخته شده است.
فصل دوم: مباني نظري تحقيق است که در اين فصل به نظريات، ديدگاهها، مکاتب، مدلها و ساير مباحث مربوط اشاره شده است.
فصل سوم: در فصل سوم به معرفي منطقه مورد مطالعه (نورآباد ممسني) پرداخته شده است و ويژگيهاي جغرافيايي، اجتماعي، اقتصادي و کالبدي منطقه آورده شده است.
فصل چهارم: در فصل چهارم که به يافتههاي تحقيق مورد تجزيه و تحليل، قرار گرفته است. در اين فصل به ارزيابي و تحليل نقش عوامل اکولوژيکي بر مکانيابي توسعه شهري( در سطح بخش مرکزي شهرستان)، مکانگزيني شهر نورآباد( در مقايسه با مدل اکولوژيکي) و مکانيابي توسعه آتي شهر پرداخته شده است. در نهايت به نتيجه گيري، آزمون فرضيهها و پيشنهادات پرداخته شده است.

1-2) تعريف موضوع
فرهنگ مادي ومعنوي شهري، حاصل دستاورد بزرگ كانون تمدنساز از چند هزار سال پيش تاكنون بوده است و دستيابي به رفاه و آسايش فزاينده در محيط زيست شهري، از دغدغههاي فكري فرهيختگان بهويژه كارشناسان آشنا به مسائل شهري در دو قرن اخير ميباشد. با گذشت زمان، نابودي منابع طبيعي شهري، از جمله زمينهاي كشاورزي و منابع آبها، توسعه ناموزون آن، فقدان مديريت كار آمد شهري با وضعيت نابرابري زاي اقتصادي، مهاجرت سيل آساي جمعيت روستايي به شهرها تراكم و فشردگي اين مهاجرين در محلههاي مختلف و جدائيگزيني در شهرها، از مسائل و معضلاتي است كه چشم انداز ناپايداري را بر شهرها تحميل كرده است (مهندسين مشاور امکو ? 1379 :15 ). چنين تحولي موجب گستردگي محدوده خدماتي شهرها شده كه انبوه جمعيت شهري را بـا سطوح طبقات اجتماعي متفاوت در خود جاي داده است. با پويش فزاينده و سريعي كـه در ساخت كالبدي شهر، از سال 1350 به بعد يعني اوج دوره رشد شهرها و هرج و مرج توسعه كالبدي شهري ايران، آن چنان وسعت مييابد كه حتي تدوين قوانين سخت و برخورد قهرآميز شهرداريها نيز از بروز آن عاجز ميماند. نتيجه آنكه شهرهاي ايران به خصوص بافت كـالبدي آنها، منشاء و بستر ناپايداري در شهرها ميگردد. تغييرات کالبدي و تحولات فضايي شهرها، چنان سريع و شتابنده عمل کرده است که پس از دورهاي کوتاه، اکنون شهرهاي کشور، نه تنها توانايي حفظ ويژگيهاي سنتي و اصيل، خود را ندارند، بلکه اصول تازه و علمي نيز بر کالبد آنها و رشد و توسعه آيندشان با مشکلات بسياري همراه است(ن
صيري،54:1384). بيشتر شهرها در گذشته به صورت طبيعي رشد کردهاند، يعني توسعه شهر بدون برنامهريزي آتي انجام شده و شهر به صورت افقي توسعه يافته است. در رشد طبيعي شهر، سيستم جادهاي، پارکها، مدارس، زمينبازي و… بدون نظم و ملاحظات توسعه آتي شهر ايجاد ميشدند. امروزه توسعه فيزيکي نابسامان و بيرويه يکي از مشکلات شهر و شهرنشيني جهان سوم در دوران معاصر است. به طوري که طي فرايندي مداوم، محدوديتهاي فيزيکي و فضاهاي کالبدي شهر در جهات عمودي و افقي به لحاظ کمي و کيفي رشد مييابد و اگر اين روند سريع بيبرنامه باشد، ترکيبي نامناسب از فضاهاي شهري مشکلزا خواهد انجاميد و با عوارضي مثل بينظمي فضايي، گسترش فقر و نابرابري، فرسايش و آلودگي محيط زيست، کاهش زمينهاي کشاورزي و ناامني اجتماعي همراه خواهد بود. به همين دليل موضوع رشد و توسعه فيزيکي و نحوه برنامهريزي و مديريت آن به يک مساله مهم سياسي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي در کشورهاي مختلف از جمله ايران بدل شده و عموم مسوولان، مديران و کارشناسان را به جست و جوي چاره براي حل برانگيخته است (حيدري،10:1385). توسعه فيزيکي و ناموزون شهرها بيشتر به سياستهاي اداري روستا-شهر وابسته بوده، روند بورس بازي، معاملات اقماري زمين نيز از عوامل اصلي در توسعه فيزيکي ناموزون شهرها محسوب ميشود. هماکنون يکي از مشکلات تمام شهرها، رشد شهرنشيني و به تبع آن گسترش شاخکهاي خزنده شهري بر اراضي پيرا شهري است که پيامدهايي چون: حاشيهنشيني، نابودي اراضي کشاورزي، افزايش جمعيت شهرها، عدم امکان پاسخگويي براي برخي از خدمات و کاربريها در شهر، گسستگي بافتهاي فيزيکي، مشکلات زيست محيطي، خصوصا آلودگي و نابساماني سيماي شهري داشته است (سعيد آبادي و همکاران،44:1389). توسعه فيزيکي -کالبدي يک سيستم شهري تحت تاثير عوامل مختلف قرار ميگيرد که يکي از مهمترين اين عوامل ويژگيهاي محيط طبيعي، يعني بستري که شهر بر روي آن قرار گرفته ميباشد، عواملي مانند: اقليم، ژٍئومورفولوژي، منابع آب، خاک… در توسعه يک شهر نقش بسيار تعيين کننده و مهمي را ميتوانند بر عهده داشته باشند (فريادي و همکاران،2:1386).
شهر نورآباد به عنوان يكي ا

این نوشته در پایان نامه ها و مقالات ارسال شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *